Kiedy to wreszcie zadziała? Kwasy AHA, niacynamid, CICA, śluz ślimaka, kwas hialuronowy, kwas azelainowy

Kwasy AHA, BHA, niacynamid, witamina C, CICA, śluz ślimaka, kwas hialuronowy – ile musisz czekać, aby zobaczyć pierwsze efekty?

---

Turn-over time, czyli cykl złuszczania naskórka

---

Kupiłaś kolejny kosmetyk z modną substancją i bierzesz ją w obroty. Tydzień, drugi, trzeci i nic. Odstawiasz produkt. Nie zadziałał? Niekoniecznie. W wielu przypadkach trzy tygodnie to zdecydowanie za mało, aby ocenić, czy substancja nie dała rady z danym problemem. Dlaczego?

To, jak szybko zauważysz jakiekolwiek efekty w dużej mierze zależy od Twojego cyklu odnowy naskórka, czyli skin cell turnover (epidermal desquamation). Każda komórka naskórka (keratynocyt) z czasem ulegnie złuszczeniu. Czas przejścia pojedynczego keratynocytu z warstwy podstawnej (najniższa, najgłębsza warstwa naskórka) do warstwy rogowej (najbardziej zewnętrznej) zajmuje zdrowej skórze między 28 a 30 dni.

---

Co przyspiesza, a co spowalnia turnover?

---

Niestety świat byłby zbyt piękny, gdyby cykl złuszczania całe życie i bez względu na okoliczności pozostał taki sam. Cykl złuszczania naskórka zmienia się:

• z wiekiem – im starsza osoba, tym dłuższy cykl złuszczania – to chociażby uwidocznia zmarszczki
• w skutek chorób – osoby z dermatozami, zwłaszcza AZS, łuszczycą mają zbyt mocno przyspieszony cykl złuszczania naskórka. Podobnie rzecz ma się z osobami zmagającymi się z trądzikiem
• w zależności od pory roku (a tak naprawdę intensywności promieniowania UV) – latem złuszczamy się szybciej, zimą wolniej((Exfoliative Cytology: Effects of the Seasons))
• zależnie od karnacji – fototypy III, IV złuszczają się szybciej niż fototyp I i II((Racial differences in corneocytes. A comparison between black, white and oriental skin))
• jest różna dla części ciała – najszybciej złuszczamy się na twarzy niż na ciele((https://www.jidonline.org/article/S0022-202X(15)45684-2/pdf))

Istnieją też przesłanki (aczkolwiek i sprzeczne wyniki badań) sugerujące, że cykl odnowy naskórka jest zależny także od płci. Istotnie, kobiety mają o 30% cieńszy naskórek niż mężczyźni. Panie mają średnio między 14 a 20 warstw, panowie – do 30!

Jak więc widzisz, już sam cykl odnowy naskórka zmienia wiele w temacie tego, jak szybko zobaczysz efekty używanych kosmetyków. Jeśli coś ma skutecznie nawilżać, to powinno robić to na tyle skutecznie, aby efekty nie przeminęły wraz ze złuszczonym naskórkiem, prawda?

---

Co jeszcze wpływa na to, jak szybko zobaczysz efekty kosmetyków?

---

Poza indywidualnym cyklem odnowy naskórka, mamy jeszcze kilka czynników wpływających na to, jak szybko zauważysz efekty. Są to:

• całokształt pielęgnacji

Nawet najlepszy kosmetyk, nie będzie mógł w pełni działać, jeśli aplikujesz go niezgodnie z zaleceniami, w nieodpowiedniej ilości, na niewłaściwie oczyszczoną, przygotowaną twarz. Najtragiczniejszym przykładem są tutaj kuracje rozjaśniające przebarwienia. Stosujesz drogie serum, super oceniane (to nie jest wyznacznik jakby co!), a u Ciebie lipa, jest coraz gorzej. A czy stosujesz codziennie krem z wysokim filtrem UVB i UVA? Bo wiesz, w przeciwnym razie uwrażliwiasz skórę substancjami rozjaśniającymi, co jeśli nie nałożysz kremu SPF doprowadza do pogłębienia obecnych i powstania nowych przebarwień. A to klops 🙁 Więcej o przebarwieniach przeczytasz TUTAJ

• choroby i dieta

Na wygląd skóry ma wpływ wiele czynników. Zobaczysz na niej chociażby sygnały związane z niewłaściwą pracą tarczycy (np.: nadmierna suchość skóry) czy jelitami (np. wypryski). Oczywiście osobną kategorią są choroby skórne, o których wspomniałam już przy cyklu odnowy naskórka. Dlatego, kiedy tylko mam okazję, zachęcam Cię do profilaktycznych badań. Nie chodzi tutaj tylko o piękna skórę, ale przede wszystkim o zdrowie!

A co z dietą – jeśli odżywiasz się niewłaściwie, nie nawadniasz odpowiednio organizmu – nie licz na to, że kosmetyki to naprawią. Znakomita większość działa jedynie na warstwę rogową naskórka.

• zastosowane stężenie

Tak, 20% stężenie kwasów AHA szybciej złuszczy niż 9% kwasów AHA. ALE! Nie oznacza to, że jest to dobry pomysł. Im wyższe stężenie, tym większe prawdopodobieństwo podrażnienia, a wręcz poważnego uszkodzenia naskórka. Zbyt szybkie złuszczenie będzie bolesne, a skutki uboczne spowodują, że będziesz musiała odstawić kwasy na miesiąc, dwa czy trzy. Najlepiej zacząć od niskiego stężenia, wybadać reakcję skóry i wprowadzić substancję X do rutyny na kilka tygodni czy miesięcy. Efekty będą może wolniejsze, ale w pełnej okazałości, bez nieprzyjemnych skutków ubocznych.

• zastosowane składniki aktywne i cała formulacja produktu

Kwas askorbinowy działa szybciej i mocniej niż glukozyd askorbylu (pochodna witaminy C), ale za to jest wysoce niestabilny, światłoczuły i przez wiele skór jest gorzej tolerowany (wysyp, podrażnienia). Glukozyd askorbylu za to działa wolniej, ale jest stabilny, efektywny już w niższych stężeniach. I tak ma wiele substancji, chociażby retinol – niezwykle wrażliwy, często niezaopiekowany w całej formulacji działa słabo. Dlatego nie zdziw się, jeśli 0,3% retinolu firmy X działa na Ciebie mocniej niż 1% retinolu firmy Y. Nie tylko stężenie się liczy. Trzeba patrzeć na cały skład. Niestety, dobra formulacja kosztuje.

• osobiste preferencje, oczekiwania i wiedza o pielęgnacji

Jeśli oczekujesz, że jakikolwiek kosmetyk „usunie pory”, to bardzo Cię proszę – poczytaj o skórze. Pory nigdy nie znikną, to byłaby biologiczna tragedia dla gatunku ludzkiego. Sprawdź też, czy te znienawidzone wągry, to na pewno wągry, a nie włókna łojowe. Skóra ma fakturę. Nikt z nas nie wygląda jak z fotoszopa. Dlatego zanim stwierdzisz, że kosmetyk jest do kitu, sumiennie oceń, co zrobił dla skóry. Przed włączeniem go do pielęgnacji zrób sobie zdjęcia, powtarzaj je co tydzień. Po miesiącu oceń pierwsze efekty.

Zrób też rachunek sumienia: czy produkt został dobrze włączony do pielęgnacji? Czy zastosowałaś się do zaleceń? Czy dobrze się odżywiasz, dbasz o higienę (wymiana pościeli, częsta zmiana ręcznika do twarzy, mycie pędzli, nie macasz twarzy itp.). Kosmetyk jest dodatkiem. Sam cudów nie czyni.

---

Kwasy AHA i BHA – jak szybko działają?

---

Kwasy BHA (kwas salicylowy): redukcja trądziku i zaskórników średnio po 4-12 tygodniach

• 2% stężenie kwasu salicylowego (badanie z płatkami) po 4, 8 i 12 tygodniach znacząco zmniejsza całkowitą liczbę zmian trądzikowych, wyprysków, zaskórników. Zmiany niezapalne (zaskórniki otwarte, zamknięte) zostały złagodzone średnio po 8-12 tygodniach, zapalne (krosty, cysty, grudki) zaś – średnio po 12 tygodniach((The benefit of 2% salicylic acid lotion in acne a placebo-controlled study)) . Więcej o kwasie salicylowym przeczytasz TUTAJ.
• kosmetyk myjący do twarzy z 2% stężeniem kwasu salicylowego znacząco uspokaja zmiany trądzikowe w ciągu 2 tygodni regularnego stosowania((Comparison of a salicylic acid cleanser and a benzoyl peroxide wash in the treatment of acne vulgaris)).

---

Kwasy AHA :

• redukcja wyprysków, trądziku po średnio 7-8 tygodniach
• wygładzenie, redukcja zmarszczek średnio po 7-42 tygodniach
• redukcja przebarwień po 24 tygodniach

---

• 8% stężenie kwasu glikolowego i 8% stężenie kwasu mlekowego po średnio 22 tygodniach rozświetliły skórę (zmniejszenie ziemistości skóry). Kwas mlekowy dodatkowo zredukował przebarwienia i szorstkość skóry po 22 tygodniach((Glycolic Acid Treatment Increases Type I Collagen mRNA and Hyaluronic Acid Content of Human Skin)).
• 10% stężenie kwasu glikolowego w emulsji do twarzy zdecydowanie zmniejsza trądzik po średnio 45 dniach stosowania((A 10% glycolic acid containing oil-in-water emulsion improves mild acne: a randomized double-blind placebo-controlled trial))
• kwas glikolowy, mlekowy, cytrynowy zwiększają syntezę kolagenu po średnio 6 tygodniach((Effects of alpha-hydroxy acids on the human skin of Japanese subjects: the rationale for chemical peeling))
• 20% stężenie kwasu glikolowego znacząco zwiększa ekspresję kwasu hialuronowego i kolagenu w skórze po średnio 3 miesiącach regularnego stosowania (2 razy dziennie w formie lotionu)((Glycolic Acid Treatment Increases Type I Collagen mRNA and Hyaluronic Acid Content of Human Skin))
• regularnego stosowanie 25% stężenia kwasu AHA w postaciu lotionu (20% kwasu glikolowego lub mlekowego lub cytrynowego) znacznie zwiększa grubość skóry właściwej, jakość włókien elastynowych i gęstość kolagenu po średnio 6 miesiącach regularnego stosowania((Effects of alpha-hydroxy acids on photoaged skin: a pilot clinical, histologic, and ultrastructural study))

---

Niacynamid – kiedy zadziała?

---

– wydzielanie sebum średnio po 2 do 6 tygodniach

– nawilża skórę po 4 tygodniach

– redukuje przebarwienia i rumień po 4 tygodniach

– redukuje zmarszczki po 8 do 12 tygodniach

---

• 5% stężenie niacynamidu w kremie nawilżającym zmniejszyło przebarwienia w 4 tygodnie. 2% stężenie niacynamidu w kremie znacząco rozświetliło skórę po 4 tygodniach. W jednym i drugim przypadku badani używali jednocześnie także kremu z filtrem.((The effect of niacinamide on reducing cutaneous pigmentation and suppression of melanosome transfer))
• 5% stężenia niacynamidu zredukowało zmarszczki, przebarwienia, rumień i opuchliznę skóry w 12 tygodni.((Topical niacinamide reduces yellowing, wrinkling, red blotchiness, and hyperpigmented spots in aging facial skin))
• 2% stężenie niacynamidu w kremie znacząco zmniejszyło produkcję sebum wśród Japońskich pacjentów po 2 do 4 tygodniach. Wśród pacjentów rasy kaukaskiej efekty te uzyskano po 6 tygodniach stosowania kremu z 2% stężeniem niacynamidu.((The effect of 2% niacinamide on facial sebum production))
• 2% stężenie niacynamidu w kremie znacząco odbudowuje barierę hydrolipidową skóry, redukuje TEWL, zwiększa nawilżenie skóry i zmniejsza objawy trądziku różowatego w 4 tygodnie.((Niacinamide-containing facial moisturizer improves skin barrier and benefits subjects with rosacea))
• 4% stężenia niacynamidu znacząco zwęża pory, wyrównuje koloryt skóry po 8 tygodniach. Po 12 tygodniach 4% stężenie niacynamidu redukuje zmarszczki. Badanie na japońskich pacjentach.((The clinical anti-aging effects of topical kinetin and niacinamide in Asians: a randomized, double-blind, placebo-controlled, split-face comparative trial))
• 4% stężenie niacynamidu w żelu znacząco zmniejsza krosty, zaskórniki i grudki, liczbę zmian trądzikowych po 8 tygodniach stosowania.((An Investigation of Efficacy of Topical Niacinamide for the Treatment of Mild and Moderate Acne Vulgaris))

---

Kwas hialuronowy – kiedy zadziała?

---

– nawilżenie skóry po około 15 minutach od aplikacji

– wygładzenie skóry i spłycenie zmarszczek po około 8 do 9 tygodni

---

• niskocząsteczkowy kwas hialuronowy wyraźnie nawilża i zwiększa elastyczność skóry po średnio 2 do 8 tygodni. Po 8 tygodniach zauważono wyraźnie spłycenie zmarszczek (o 40%) , poprawę nawilżenia (o 96%) i elastyczności skóry (o 55%).((Efficacy of a New Topical Nano-hyaluronic Acid in Humans))
• wielkocząsteczkowy (LMW) kwas hialuronowy spłycił zmarszczki, wyraźnie nawilżył skórę i poprawił jej elastyczność po średnio 60 dniach. ((Efficacy of cream-based novel formulations of hyaluronic acid of different molecular weights in anti-wrinkle treatment))
• mieszanka kwasu hialuronowego o różnej masie cząsteczkowej dała uczucie natychmiastowego nawilżenia i ukojenia skóry do 15 minut od aplikacji. Po 8 tygodniach preparat znacząco zredukował zmarszczki, poprawił owal twarzy i nawilżenie skóry.((Rejuvenating Hydrator: Restoring Epidermal Hyaluronic Acid Homeostasis With Instant Benefits))

---

Śluz ślimaka – kiedy zadziała?

---

– wygładzenie, redukcja zmarszczek średnio po 8-12 tygodniach

– redukcja przebarwień średnio po 12 tygodniach

– nawilżenie skóry po około 12 tygodniach

---

• po 12 tygodniach codziennego używania (rano i wieczorem) przez kobiety i mężczyzn (fototyp I-IV) kremu ze śluzem ślimaka zaobserwowano zwiększenie elastyczności skóry (o 39%), poprawienie konturu skóry (o 53%), rozświetlenie skóry (o 26%) i zmniejszenie nieregularnych zmian pigmentacyjnych (o 12%)((The Role of a Natural Mollusk Egg-Derived Ingredient in Facial Appearance))
• po 14 dniach aplikacji na jedną stronę twarzy emulsji o stężeniu 8% śluzu ślimaka i 40% stężenia śluzu ślimaka w wodnistym serum i kontrolnego kremu na drugą stronę twarzy, zaobserwowano znaczącą redukcję kurzych łapek  i poprawienie, wygładzenie skóry po 8 tygodniach.((The Effects of Filtrate of the Secretion of the Cryptomphalus aspersa on Photoaged Skin))
• 8% stężenie śluzu ślimaka aplikowane co rano i 40% stężenie co wieczór po trzech miesiącach doprowadziło do redukcji przebarwień (o 40%), wygładzenie i redukcji zmarszczek (do 30%). Badane kobiety doświadczyły także wyraźnego nawilżenia i zwiększenia elastyczności skóry.((Clinical and histological efficacy of a secretion of the mollusk Cryptomphalus aspersa in the treatment of cutaneous photoaging))
• krem ze śluzem ślimaka i oślim mlekiem codziennie przez 40 dni. W ciągu pierwszych dwóch godzin, odczuli krótkotrwałe ukojenie i nawilżenie skóry. Po 40 dniach zauważono spłycenie zmarszczek i nawilżenie skóry.((In Vivo Evaluations of Emulsion O/W for a New Topical Anti-Aging Formulation: Short-Term and Long-Term Efficacy))

---

CICA [ekstrakt z wąkroty azjatyckiej] – kiedy zadziała?

---

Wąkrota azjatycka zwiększa metabolizm lizyny i proliny, aminokwasów budujących kolagen oraz syntezę tropokolagenu i mukopolisacharydu w tkankach łącznych. Co za tym idzie, wąkrota azjatycka pozytywnie wpływa na poprawę odżywienia skóry i stymulację krążenia. Jest jedną z nielicznych substancji o faktycznych działaniu antycellulitowym.((Goldman MP, Bacci PA, Leibaschoff G. New York, London: Taylor & Francis; 2006. Cellulite: pathophysiology and treatment))

Rany leczone ekstraktem z wąkroty azjatyckiej o jakości farmaceutycznej (TECA) wykazują podwyższony poziom białka i kolagenu. Mają także zwiększoną przebudowę macierzy kolagenowej, produkcję glikozaminoglikanów, a głównie kwasu hialuronowego po około miesiącu regularnego stosowania. ((Triterpenes from Centella asiatica stimulate extracellular matrix accumulation in rat experimental wounds))

• wąkrota azjatycka zwiększa poziom antyoksydantów w nowo powstałych tkankach. Aplikacja 2 razy dziennie kremu z 0,2% azjatykozydu przez 7 dni zwiększyło dysmutazę ponadtlenkową o 35%, katalazę o 67%, peroksydazę glutationową o 49%, witaminę E o 77% i witaminę C (kwas askorbinowy) o 36%. Co ciekawe, po 14 dniach poziom antyoksydantów pozostał już na niezmienionym poziomie. ((Asiaticoside-induced elevation of antioxidant levels in healing wounds))
• po tygodniu regularnego stosowania (2 razy dziennie) ekstrakt z wąkroty azjatyckiej zwiększa nawilżenie skóry, zmniejsza TEWL. Po 4 tygodniach ekstrakt z wąkroty znacząco zmniejszył podrażnienie skóry. Po trzech miesiącach nastąpiła redukcja nasilenia trądziku różowatego i rumienia ((Moisturizing and Antiinflammatory Properties of Cosmetic Formulations Containing Centella asiatica Extract))
• po 90 dniach zaobserwowano znaczną poprawę kondycji skóry trądzikowej (zmniejszenie nasilenia trądziku), zmniejszenie produkcji sebum i redukcję przebarwień potrądzikowych. ((Antinflammatory, antimicrobial, comedolytic effects ofa topical plant complex treatment in acne vulgaris: a clinal trial))
• 0,1% madekasozydu i 5% witaminy C po 6 miesiącach regularnej aplikacji doprowadziło do znacznej poprawy jędrności, elastyczności i nawilżenia skóry. ((Clinical, biometric and structural evaluation of the long-term effects of a topical treatment with ascorbic acid and madecassoside in photoaged human skin))
• regularna aplikacja (4 razy dziennie) przez 4 miesiące madekasozydu z wąkroty (Madecassol) doprowadziła do polepszenia kondycji skóry o średnio 85%. ((Chemical, pharmacological and clinical profile of the East Asian medical plant Centella asiatica))
• ekstrakt z wąkroty azjatyckiej o jakości farmaceutycznej zawiera cztery triterpenoidy (azjatykozyd, kwas azjatycki, madekasozyd, kwas madazjatowy) i jest stosowany jako środek przeciwbakteryjny, przeciwutleniający i wspomagający w różnych procesach gojenia ran, takich jak koagulacja, stany zapalne, migracja i proliferacja komórek, a także zapobiega tworzeniu blizn i wspiera przebudowę skóry ((Titrated extract of Centella asiatica provides a UVB protective effect by altering microRNA expression profiles in human dermal fibroblasts))
• ekstrakt z wąkroty azjatyckiej w pewnym stopniu zmniejsza ryzyko ciążowych rozstępów. W badaniu 56% kobiet (22 z 39) z grupy placebo doświadczyło w okresie ciąży rozstępów. W porównaniu z 34% (14 z 41 kobiet) stosujących krem z wąkrotą azjatycką. Co więcej, u tych 14 kobiet stosujących krem z wąkrotą azjatycką w ciąży, rozstępy były zdecydowanie mniejsze niż w grupie kontrolnej. Stosowanie kremu z wąkrotą zmniejszyło także prawdopodobieństwo wystąpienia kolejnych rozstępów w ciąży u kobiet, które doświadczyły ich w okresie dojrzewania.((Prophylaxis of Striae gravidarum with a topical formulation. A double blind trial))

---

Kwas azelainowy – kiedy zadziała?

---

– redukcja rumienia przy trądziku różowatym – 15 tygodni

– redukcja przebarwień – 16 tygodni

– redukcja trądziku / wyprysków – 16 tygodni

---

• 15% żel z kwasem azelainowym po średnio 15 tygodniach znacznie redukuje rumień u pacjentów z trądzikiem różowatym.((Azelaic Acid 15% Gel: The Versatile Foundation of Combination Therapy in Mild to Moderate Rosacea in Various Patient Types))
• 20% stężenie kwasu azelainowego w kremie po 2 miesiącach stosowania znacznie zmniejszyło trądzik pospolity ((Clinical studies of 20% azelaic acid cream in the treatment of acne vulgaris. Comparison with vehicle and topical tretinoin))
• 15% stężenie kwasu azelainowego w żelu po 16 tygodniach znacznie zmniejszyło PIE (stany zapalne) i przebarwiania skórne. ((Efficacy and safety of azelaic acid (AzA) gel 15% in the treatment of post-inflammatory hyperpigmentation and acne: a 16-week, baseline-controlled study))